BÀI THU HOẠCH MODULE 8
“PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT
HƯỚNG DẪN, TƯ VẤN CHO HỌC SINH THCS”

PHẦN NỘI DUNG
Do ảnh hưởng của sự phát triển kinh tế-xã hội ngày càng sâu sắc, đa dạng và phức tạp, đời sống tâm lý học sinh nói chung, học sinh cấp trung học nói riêng đang có những biến động to lớn với nhiều biểu hiện đáng lo ngại. Các em thường gặp những khúc mắc trong học tập, tâm sinh lí, trong mối quan hệ với thầy cô, gia đình, bạn bè…nếu không được điều chỉnh, giải tỏa kịp thời,  thì rất dễ dẫn đến hậu quả đáng tiếc : nhẹ thì chán học, bỏ học; nặng thì trầm cảm, bạo lực học đường,.. thậm chí tự tử, gây án mạng. Thực trạng này cho thấy các em thật sự cần người đáng tin cây và có chuyên môn để chia sẻ tâm sự hoặc trợ giúp các em tìm cách thức giải quyết vấn đề một cách tốt nhất. 
            Theo kinh nghiệm của giáo dục thế giới, hoạt động tư vấn tâm lý học đường cần được bắt đầu ở cấp THCS vì học sinh ở cấp học này ở độ tuổi dậy thì hay độ tuổi “nổi loạn” có tâm sinh lý phức tạp. Hoạt động tư vấn tâm lý thực sự cần thiết trong mỗi nhà trường, cần được sự quan tâm đúng mức và kịp thời của các cấp quản lý giáo dục, nhằm cung cấp cho học sinh “liều thuốc tinh thần”, giúp các em vượt qua những khủng hoảng tâm lý. Hoạt động này cũng giúp giải quyết những những khó khăn của học đường và của xã hội.Với yêu cầu này thì việc nâng cao năng lực hướng dẫn, tư vấn của giáo viên ở trường phổ thông, đặc biệt ở trường THCS là một nhu cầu bức thiết của nền giáo dục chúng ta hiện nay.
I. Các hình thức hướng dẫn, tư vấn
* Hướng dẫn, tư vấn trực tiếp: Mặt đối mặt
* Hướng dẫn, tư vấn gián tiếp: Tư vấn qua mạng
Là một phương tiện , qua đó duy trì mối quan hệ hướng dẫn sử dụng các công cụ trực tuyến hoặc thư điện tử . Đó là mối quan hệ giữa người hướng dẫn và được hướng dẫn , giao tiếp thông qua phương tiện điện tử. Tư vấn qua mạng nhằm mục đích nâng cao kỹ năng , kiến thức, sự tự tin và hiểu biết văn hóa của người được hướng dẫn giúp họ đạt được thành công . Tư vấn qua mạng đặc biệt hữu ích trong những trường hợp khó sắp xếp liên lạc trực tiếp.
Hiện nay có nhiều công nghệ có thể được sử dụng trong quá trình tư vấn từ xa như điện thoại, thư điện tử, nhật ký điện tủ, nhóm, các trang web, Diễn đàn …
* Hướng dẫn, tư vấn cộng đồng:
 - Đối với giáo viên: Sinh hoạt chuyên môn, nghiệp vụ, chuyên đề…
  - Đối với học sinh:
+ Nói chuyện về truyền thống trường
+ Học nội quy nhà trường, phương pháp học tập bộ môn,thời sự …
+ Giao lưu khóa cũ, khóa mới…
* Hướng dẫn, tư vấn cá nhân: Giữa 2 người với nhau
II. Quy trình tư vấn :
Với người được tư vấn
            Để có thể đưa ra được câu hỏi rõ ràng, đúng bản chất,cần thực hiện theo các bước sau đây :
            - Bước 1 : Phân tích tình huống sự kiện
            Bước này đóng vai trò quan trọng nhằm hiểu rõ bản chất của tình huống, sự kiện mà người được tư vấn đang đối mặt. Sự kiện, tình huống cần được xem xét,phân tích kỹ lưỡng dưới nhiều góc độ khác nhau trong mối liên hệ đa chiều.
            - Bước 2 : Xác định vấn đề cần quan tâm,khó giải quyết, ra quyết định
            Đây là giai đoạn tìm kiếm vấn đề cần hỏi trong sự kiện, tình huống đã được phân tích ở bước 1 .Trong một tình huống, sự kiện có thể xác định nhiều hơn 1 vấn đề để hỏi.
            - Bước 3 : Nêu yêu cầu được tư vấn
            Kết quả của giai đoạn này chính là nội dung cần được tư vấn gửi tới người tư vấn . Yêu cầu tư vấn có thể được cấu trúc thành 2 phần đó là : mô tả hoàn cảnh (với mục đích giúp người tư vấn hiểu rõ bối cảnh) ; và câu hỏi.
Với người tư vấn :
            Để có thể trả lời chính xác câu hỏi, đáp ứng được mục đích của người được tư vấn, người tư vấn cần tiến hành trả lời câu hỏi theo các bước dưới đây :
            - Bước 1 : Phân tích tình huống, câu hỏi cần tư vấn
            Mục tiêu của giai đoạn này là làm rõ điều người được tư vấn muốn hỏi , hiểu rõ bối cảnh xuất hiện câu hỏi cần tư vấn. Có 2 khả năng xảy ra :
            1. Nếu người tư vấn dã hiểu rõ